Blogue do Equipo de Dinamización da Lingua Galega do Colexio Lestonnac

Arquivo para Febreiro, 2011

Falar sen parar e dicindo cousas sen xeito

Esta é a definición da RAG do verbo latricar. Que a que ven isto? Pois veredes. Hai uns días informábamosvos de que o noso blogue está en Twitter, a rede social de mensaxes curtas que tanto está dando que falar nestes días. Pero Twitter ten certas carencias, e é que, ao contrario que outros sitios como Facebook ou WordPress (o servicio de aloxamento de blogues no que nos movemos), non está dispoñible en galego. Para subsanar estas deficiencias está latri.ca, a rede de microblogging (ou como lle chamen) en galego.

Latri.ca vén sendo un Twitter á galega, pensado para que persoas que falan galego ou se atopan na nosa terra se comuniquen a través de 200 caracteres (porque, din, os 160 de Twitter non nos chegan aos galegos ;)), aos que se lle poden sumar ligazóns, fotos, vídeos ou arquivos de calquer tipo.

E nós, que non queremos deixar de apoiar aquelas iniciativas que contribúen a dotar á lingua galega dunha maior presenza na rede, puxémonos mans á obra e xa temos perfil en latri.ca (latri.ca/Xavedes).

Animádesvos a latricar?


As cunchas, o pandeiro, as tarrañolas…

… a zanfona, o charrasco, a gaita… Na música tradicional galega coñécense máis dun centenar de instrumentos.

Hoxe querémosvos falar do traballo de Pablo Carpintero. Doutor en Ciencias pola Universidade de Santiago de Compostela (onde foi profesor de Bioquímica), pero tamén gaiteiro e artesán, é unha das principais figuras no campo da recuperación e conservación do Patrimonio Cultural Inmaterial (coñecementos, instrumentos, tradicións…) galego. No ano 2009, Carpintero publicou o libro “Os instrumentos musicais na tradicións galega”, un completísimo traballo de investigación no que cataloga uns 150 instrumentos.

Nesta obra descríbese cada instrumento, como se constrúe, como se toca, de onde procede o seu nome… Dende as castañolas á pandeireta, dende as noces ao acordeón, sempre coa compaña das ilustracións do debuxante Ramón Marín e de gran cantidade fotografías.

O caso é que hai unhas semanas presentouse a versión interactiva deste libro que chegou a ser un dos máis lidos en lingua galega, unha versión dixital que enriquece a versión en papel coa incorporación de diferentes sons e vídeos e que se atopa dispoñible para todos nós na páxina web do Consello da Cultura Galega. Na seguinte ligazón: www.consellodacultura.org/asg/instrumentos/. Botádelle un vistazo porque é, de verdade, unha verdadeira marabilla.

E se queredes coñecer mellor a Pablo Carpintero e o seu traballo, o mércores pasado foi o protagonista do programa da TVG Alalá. Pinchade aquí para reproducilo.


Canto é a ignorancia

“Canto é a ignorancia”, dicía meu avó.

Onte souben deste vídeo. Nel, unha concursante coruñesa de Gran Hermano (si, xa o sei, que que esperaba) ilustra ao resto dos participantes neste espectáculo televisivo sobre a situación actual da lingua galega. O relato convírtese nun esperpéntico desfile de prexuízos e nun sentido eloxio da ignorancia. Se tedes delicado o estómago (ou o corazón, segundo se mire), mellor que pasedes por alto este artigo. De tódolos xeitos, deixamos constancia aquí deste despropósito como recordatorio do obxectivo que perseguimos co noso blogue…

Uns cantos extractos:

Lo que pasa que yo por ejemplo es verdad que… a ver, yo sé hablar gallego, ¿no?, pero lo hablo mal, no hablo el gallego de… la Real Academia de la lengua gallega, ¿sabes? Y yo para hablarlo mal… el inventármelo, para… es como… a ver, yo hablo el gallego como una persona que habla spanglish, ¿sabes?, que se inventa palabras, que tal, que está mal dicho, pues yo el gallego lo hablo así, ¿sabes?

Lo chapurreo, o sea, lo hablo, pero hay muchas cosas que las digo mal, entonces yo para hablarlo mal… “pos” prefiero no hablarlo, la verdad, porque “pa” hacer el ridículo… ¿Sabes? A… mal dicho… No me gusta hablar el castellano mal, pues tampoco me gusta hablar el gallego mal…

Es que es más, mira… fíjate que… es sup… porque… en la gente mayor ya lo asocias ¿no?, directamente, pero en la gente joven es como raro…

Y sé que va a sonar fuerte, pero es la realidad… la realidad que se vive, no voy a ser hipócrita. Que… hay muchas chicas que… si un chico les gusta, pero habla en gallego…

[…] Y de repente le digo… “Ah, no sabía que eras el primo de tal…” Y me dice… “Si, son o primo de tal…” Y dije yo… “Habla gallego…” Y me dio un bajón…

Pero es lo que te decía de que durante muchos años se extendió la idea de que el que hablaba gallego era un paleto, un ignorante, un no se qué… entonces tiene digamos que una connotación peyorativa; entonces inconscientemente lo asoci… el primer estímulo que te produce una persona joven hablar gallego es negativo.

En Lugo, por ejemplo, sí. En Lugo hay un montón de habl… muchísima gente joven “hablan” gallego. Porque yo trabajé en un pub en Lugo y… pues del cien por cien, el ochenta “hablaban” en gallego… pero también hablan un gallego que… pfff… ¡buf!… más bruto…

Es que… claro, después, dentro de cada provincia, de cada pueblo, de cada tal… hay diferencias. ¿Sabes?, por ejemplo… allí, el gallego bruto, el feo, ¿vale?… por decirlo de alguna f…, que yo no digo que sea feo, pero… lo que se ve así tal… es el gallego el que utiliza la gheada y el seseo… […] Y ese gallego suena superbruto… Entonces ese gallego está todavía más metido a la gente más… todavía más ignorante.

Y es verdad que en Lugo son muy brutos hablando gallego, yo muchas veces yo ni los entiendo…

A la gente de fuera le suele gustar nuestro acento… Y nosotros sin embargo nos vemos el acento y nos avergonzamos… y decimos… “Joé, qué gallego sonó eso”, como… “Qué mal sonó”.

Algún comentario?


“Os Coruños”

Quico Cadaval (Ribeira, 1960) é, ademais dun afamado director teatral, un dos máis fascinantes contadores de historias do noso país. Como mostra, deixamos un fragmento dunha das súas actuacións, na que nos da unha clase de coruño. Que non sabedes o que é? Pois dádelle ao play.


SingStar…? Galeoke!

Que é o Galeoke? Pois o Galeoke é, como o seu propio nome indica, un xogo de karaoke. O obxectivo do xogo é acumular o maior número de puntos, puntos que obteremos se conseguimos cadrar a nosa voz co tono de voz da canción que esteamos a interpretar.  É dicir, trátase dun xogo na liña do coñecido Singstar™ para Playstation®, se ben o software utilizado neste proxecto está feito en Software Libre.

Pero o que de verdade chama a nosa atención sobre este proxecto é que tódalas cancións que inclúe non só pertencen a artistas galegos, senón que ademais están, todas, compostas en galego.

O primeiro volume do Galeoke saiu á venda o pasado 21 de decembro portando unha heteroxénea selección musical no seu interior. Aí vos van os 16 temas que o conforman:
  • Os Resentidos: “Galicia Caníbal”
  • Malvela: “O Pirimpimpín”
  • Narf e Manecas Costa: “Esta Noite”
  • Quant: “Pois eu” (Andrés do Barro)
  • Loretta Martin: “As cores do solpor”
  • Os Diplomáticos de Montealto: “Nordés” (con Mercedes Peón)

O Galeoke Vol. 1 vén, ademais, cun código que nos dará acceso á descarga dunha serie de temas extra. E tranquilos, porque se botades en falta algún tema, o Colectivo Galeoke promete unha segunda entrega e ata (se a cousa funciona) unha terceira. Cantamos?


O Carrabouxo*

*Para aqueles que non o coñezades, O Carrabouxo é un habitual das páxinas do diario ourensán La Región. Saído do maxín do humorista gráfico Xosé Lois, a temática da lingua galega protagoniza con frecuencia as súas viñetas, polo que é de esperar que lle faga algunha que outra visita ao noso blogue no futuro.


Lingua de Reis Lingua do Pobo

Historias de Galicia é unha serie documental que foi emitida pola Televisión de Galicia entre os anos 2007 e 2009. Dirixida por Xosé Manuel Vega e presentada por Xosé Barato, o seu obxectivo era a divulgación dos feitos que configuraron ao longo dos séculos a realidade (material, económica, política, social, cultural…) galega.

A temática do capítulo que vos achegamos a continuación atópase especialmente relacionada coa do noso blogue. Trátase dun percorrido pola historia do idioma galego dende a Idade Media, tempo no que o galego era lingua de prestixio, pasando polos Séculos Escuros e o Rexurdimento e ata hoxe, no que o galego é, co castelán, lingua oficial de Galicia.

Por certo, se queredes saber máis sobre as Historias de Galicia, na páxina web da CRTVG poderedes atopar o resto de documentais.


Mundo Lois

Como xa saberedes (e se non quedades avisados), o vindeiro Día das Letras Galegas está adicado á figura do poeta monfortino Lois Pereiro.

Tempo haberá ata o 17 de maio de viaxar a través da súa obra, pero xa van chegando noticias de distintas actividades que terán lugar durante este ano. Unha das que máis chama a atención é Mundo Lois, un espectáculo escénico (cun importante peso audiovisual) baseado nos seus textos. Un espectáculo que xorde dunha idea do polifacético Antón Reixa (amigo do autor) e que está dirixido polo mugardés Lino Braxe.

Desde a superficie dun novo e imprevisto Salvamento

Sería a luz que me alagaba os ollos
da vida roubada á morte veciña
pero todos me apalpaban incrédulos
colléndome das mans.

Todos aqueles que me amaran morto
amábanme máis vivo.

Abríranse dúas portas en direccións opostas
e escollín a que se abría cara a vida
co sol entrando a eito polas fiestras.

Tería que reanudarme
e regresar á miña propia vida
sen contaxiarme outra vez de min mesmo.

Retocaría o guión
e mudaría outra vez de personaxe
retomando a perdida
aprendizaxe.

Lois Pereiro: “Poesía última de Amor e Enfermidade (1992-1995)” (1995)

Mundo Lois vén de presentar a súa páxina web, mundolois.gl. Aquí vos deixamos a ligazón, para que lle podades botar un vistazo.

 


Un impulso dende a fin do mundo

Xa iredes vendo que tamén gardamos un oco para a música neste blogue. E para inaugurar as emisións de Radio Xavedes! ;), sirva este tema no que Os Diplomáticos de Montealto renden tributo a Alexandre de Fisterra, inventor do futbolín.

Oda ó futbolín
Os Diplomáticos


Inventa o futbolín, inventa a tralla brava
Alexandre de Fisterra, moito traballa

Ano trinta e sete, Guerra Civil,
Alexandre de Fisterra inventa o futbolín,
Inventa o futbolín, inventa a tralla brava
Alexandre de Fisterra moito traballa

Un impulso dende a fin do Mundo
Paixón de tasca contra a repugnancia
Vén con Alexandre, un bravo, un cachalote
Trouxo de Fisterra a paixón do deporte

A velas vir, a velas vir
A velas velas vir
Unha partida brava de futbolín!

Ei, ti, “hiper-brozas” metido na tasca
Vendo como avanza a graxa da fritanga
Sinte o noso toque, zoupa e resolve
Chega de Fisterra a paixón do deporte

Chámanlle “ferriños” no país do Deza
Chámanlle “ferriños” pola parte de Lalín
“Metegol” na Arxentina, “matraquinho” en Portugal,
Cambio e furonazo, máquina total!!!

A velas vir, a velas vir
A velas velas vir
Unha partida brava de futbolín!

Haiche moito tolo no teu vídeo-xogo
Haiche moito tolo no teu vídeo-xogo
Hai moito retolo no teu vídeo-xogo
Moito espedeólogo no vídeo-xogo

Revolución, revolución
Revolución
Estamos preparados para a revolución!!!

Revolta, revolta, volta e revolta,
Nós vivimos na revolta…

A velas vir, a velas vir
A velas velas vir
Unha partida brava de futbolín!

Esta canción formaba parte, a mediados da década dos 90, da banda sonora do programa infantil da TVG Xabarín Club. Así que… que mellor punto de partida! A medio camiño entre o tempo dos rapaces e os recordos xuvenís de algún de nós (algún adulto por aí ao que lle viñera á cabeza a hora da merenda?).


Museo Castelao

O pasado domingo cumpríronse 125 anos do nacemento de Castelao. Hoxe presentámosvos un museo no que poderedes levar a cabo un completo percorrido pola súa obra. Trátase dun museo, si, pero virtual. No Museo Castelao (museocastelao.org) podemos atopar documentos sonoros, unha completa biografía, un apartado adicado á súa obra gráfica, unha escolma dos seus textos literarios…

E a entrada é gratuíta! ;)